Beschikbare toneelstukken

 

Klik op de naam van het toneelstuk om de tekst te openen. de toneelstukken zijn in het .pdf formaat, zodat u deze gemakkelijk kunt downloaden, bekijken en kunt afprinten.

 

Lucas (in wiens evangelie de gelijkenis van het verloren geld thuishoort) zit op een tafeltje toe te kijken - en commentaar te leveren - terwijl Marie het tientje probeert te vinden dat ze kwijt is en dat ze nodig heeft om het kado voor haar jarige man te kopen. Ze volgt niet al zijn aanwijzingen op, maar ze vindt het tientje toch.

Haar vriendinnen komen langs en verheugen zich met haar. Lucas vertelt hun dat dat allemaal zo in de bijbel staat en dat er nog meer van die verhalen in de bijbel te vinden zijn. En terwijl Marie zich naar de winkel spoedt, gaan de vriendinnen mee met Lucas, die heeft beloofd ze onderweg het verhaal van de Verloren Zoon te vertellen.

Jeff, zoon van een veehouder in de Rocky Mountains, is net van school, en er is maar één toekomst die hij wil: weg van die koeien! Dus hij brengt zijn vader ertoe hem vast de hem toekomende erfenis te geven en gaat op avontuur. Zijn vader houdt zijn hart vast, en niet ten onrechte.

Jeff maakt kennis met de drugscultuur en eindigt als varkenshoeder-in-lompen (en dat voor een Joodse jongen voor wie varkens onreine dieren zijn!) Tenslotte gaat hij met hangende pootjes terug naar Pa, bij wie Jefs broer Carl nog steeds braaf maar wrokkend aan het werk is.

Pa staat elke dag op een heuvel (een stoel) te kijken of zijn zoon nog niet terugkomt, en de climax van het stuk is als hij naar beneden springt om zijn zoon te gaan omhelzen. Dit stuk is uit het Engels vertaald, de schrijfster ervan is een zekere Barbara Jurgensen.

Een huisvrouw gaat een vruchtencake bakken. Ze zet de nodige ingrediënten naast elkaar op het aanrecht (dwz. voor in de klas) maar gaat even weg omdat er aan de deur gebeld wordt. De ingrediënten, alleen gelaten, gaan met elkaar staan kibbelen over wie het belangrijkst is: de suiker, het zout, de eieren, de bloem, de sukade, de kersen, de krenten enzovoorts. Ze halen ook de bijbel erbij.

Als de huisvrouw terugkomt, gaan ze in de mengkom (onder veel geklaag) en dan in de oven (idem). Maar... tenslotte komt er uit de oven een volmaakte cake, helemaal perfect want alle ingrediënten zitten erin, en ze waren allemaal belangrijk geweest. Dit is dus een mooie verbeelding van 1 Korinthe 12!

En er is ook een bruisend lied bij, dat ook op de website te vinden is: Het lied van de Pauluscake.

Wij hadden een lange rol van geel golfkarton, beplakt met zg. krenten, sukade en kersen. De oven was net buiten de klas, en als de cake klaar was, kwamen alle ingrediënten op hun hurken in de cirkel van golfkarton het toneel op, zodat je alleen de golfkartonnen cake zag. De ingrediënten hadden allemaal een bord om de hals waarop stond wat ze uitbeelden, en kinderen met een bruin bloesje aan werden bv. krent, met een groen kledingstuk sukade, met een wit t-shirt zout of bloem.

Pa, Ma en twee kinderen gaan met de auto naar de kerk (dwz. ze zitten op vier stoeltjes, twee voorop voor Pa en Ma, de twee achterste voor de kinderen. Ze hebben iets bij zich dat ze in de kerk willen opzetten. Maar ze hebben pech, en Pa ontdekt dat hij eerst had moeten tanken. Dus zit er niets anders op voor Pa dan op de weg te gaan staan en te hopen dat iemand hem wat benzine kan verschaffen.

Er komt een auto langs, met het domineesechtpaar, maar dat stopt niet, want ze willen ook op tijd zijn en bovendien, lifters kunnen gevaarlijke jongens zijn. Maar nieuwe hoop: de zondagsschooljuffrouw komt eraan met haar man. Die werkt ook voor God, dus die zal zeker helpen. Nee dus, ze heeft er ook geen zin in. Tenslotte komen de boze buren waarmee ze gisteren ruzie hebben gehad en die helemaal nooit naar de kerk gaan, en zie, die helpen wel, want je kunt die mensen toch niet laten staan, vinden ze.

De "auto's" bestonden uit twee "wielen" (ronde stukken karton die een wiel moesten voorstellen -- wij gebruikten twee ronde deksels van kattegritdozen.) De twee passagiers liepen achter elkaar, met de voorkant van het deksel aan de rechterkant, de kant van het publiek. Voor de volgende auto werden de wielen vlug ingeleverd en aan de volgende passagiers verstrekt.

Het bekende verhaal van Leo Tolstoj over de schoenmaker die Jezus stem hoorde beloven de volgende dag bij hem op bezoek te komen. En hoe de schoenmaker de volgende dag zat te wachten op Jezus, en hem niet zag, maar hoe hij hem toch ontmoette. Een van de populairste toneelstukken, met een hoop actie erin.

Dit kersttoneelstuk komt uit een boek dat is gepubliceerd door de predikant van een jeugdgevangenis in Amerika, en de inhoud van dat boek kwam uit de mond van de jongeren onder zijn hoede. Hij vertelde hun over God en de verhalen uit de bijbel. En de jongens "vertaalden" die verhalen in hun eigen boeventaaltje.

Toen hij hun het kerstverhaal had verteld, hebben de jongens er een toneelstuk van gemaakt, met als achtergrond de gedachte, hoe het zou zijn als Jezus nù geboren werd, in onze tijd, en niet in Israel, maar in een grote stad in Amerika.

Dat betekende dus dat er van allerlei anders moest: geen herders, maar buren en buurkinderen, geen drie koningen maar de voorzitter, penningmeester en secretaris van de buurtvereniging; die allemaal een kadootje kwamen brengen, vaak uit hun eigen armoe. En een kerstkind dat niet in een kribbe lag maar in een doos of kist van de kruidenier --een lieve slaappop die ook in een ander toneelstuk "optrad".

Dit toneelstuk werd vanaf groep 5 èlk jaar met alle klassen opgevoerd, het was gewoon standaard. En het is het mooiste kersttoneelstuk dat ik ooit heb meegemaakt. Met zachte kerstmuziek op de achtergrond werd het zó ingetogen gespeeld, en elk jaar vroegen ze er weer om.

De gevangenispredikant heeft ook een boek gepubliceerd met gebeden die de jongens zelf hadden bedacht. Ook in hun eigen woorden, ze zijn vaak hartbrekend om te lezen. Dit waren echt allemaal kinderen die een heel leven vol rottigheid achter zich hadden, en die ronduit God lieten merken hoe erg het allemaal wel was en hoe ze bijna niet konden hopen dat Hij er iets aan kon doen.

Er is nog een toneelstuk van hen dat ik heb vertaald, en dat is heel anders. Ik heb daar een poppenspel van gemaakt, hoewel het ook - met enige moeite - als toneelstuk kan worden opgevoerd. Deze wordt verderop in deze lijst besproken en heet : Jona, jou moet ik hebben

Een Poeriem-stuk (over het verhaal van Esther, Mordechai en de vijand van de Joden Haman).

Ik kreeg het stuk van een Joodse organisatie in Amsterdam. Het was oorspronkelijk in het Engels en is nu dus vertaald.

Het geeft maar een gedeelte van het verhaal dus ik vertelde eerst (over een paar weken heen) het hele verhaal en gaf dit als toetje. Was een leuk stuk.

In de Tweede Wereldoorlog kreeg een bekende Engelse detectiveschrijfster, Dorothy Sayers, van de BBC het verzoek om een serie hoorspelen te maken over het leven van Jezus. Die hoorspelen zijn later verschenen in een boek: "The Man born to be King".

Gedeelten uit dat boek heb ik vertaald en bewerkt tot toneelstukken. "Koningen in Judea" is er het eerste van, en er volgen nog een stuk of vijf

 

Het verhaal van de bruiloft in Kana en het eerste wonder. De brekende kruik kan het beste weergegeven worden door een sleutelbos te laten vallen. Als de gasten onderling zitten te praten, zitten de kinderen in een kring, en ieder leest op zijn beurt het eerstvolgende kleine stukje, net als de menigte in De Heraut van de Koning. Het verhaal staat in Johannes 2.

Dit toneelstuk is eigenlijk een vervolg van het vorige. Het is het verhaal van Johannes 4 vers 40 tot 54

Dit is het verhaal van de blinde uit Johannes 9, die op de sabbath door Jezus wordt genezen, en wiens ouders niets durven zeggen uit angst dat ze uit de synagoge zullen worden verbannen, -- wat inderdaad met de genzen blinde gebeurt.

Een Paastoneelstuk, dat we ook bijna elk jaar herhaalden

Hoe Israël aan zijn eerste koning kwam en hoe die eerste koning uit verlegenheid zich verstopte!

De groeiende breuk tussen de jaloerse Saul en David, de lieveling van het volk. In dit toneelstuk krijgt Saul's speer ook een sprekende rol, tot genoegen van toneelspeler en publiek.

Een hoogstandje van David en een berouwvolle koning. Althans, zolang het duurde! Een toneelstuk met heel veel rollen! Sommigen kregen zelfs dubbelrollen.

Het verhaal van het teloorgaan van de eenheid in Israël en de splitsing in twee koninkrijken. Het verhaal staat in 1 Koningen 11 en 12.

Het toneelstuk vulde niet het hele lesuur, en we vulden het aan door de ontmoeting tussen de profeet Ahia en Jerobeam en het scheuren van de mantel een paar keer te herhalen met andere kinderen.

Het is leuk om af en toe echt talent te kunnen ontdekken, en dit was een van die gelegenheden! Je moest wel zorgen dat je niemand ging voortrekken, iedereen moest toch een beurt krijgen!

Het Verloren Schaap (poppenspel of toneelstuk)

Wij gebruikten het als poppenspel. Maar het kan ook als toneelstuk worden gebruikt.

Lammetje Groen is het zat om alleen maar onder de hoede van de herder te zijn en gaat op avontuur. Terwijl de herder naar hem loopt te zoeken, ontmoet Lammetje Groen allerlei min of meer enge dieren -die blijkbaar ook veel van de bijbel weten- en zijn avontuur wordt steeds mindere aanlokkelijk.

Zielsblij is hij, en zielsblij is ook de herder als wij weer gevonden wordt. Verschillende kennissen worden erbij gehaald om het feit te vieren.

Jona, jou moet ik hebben (poppenspel of toneelstuk)

Dit poppenspel is iets moeilijker op te voeren als toneelstuk, in verband met de vis die de zwemmende Jona moet inslikken, maar met enige fantasie kan het toch wel. Dit stuk is gemaakt door dezelfde jeugd-gevangenen die Hippe Kerst hebben geschreven, en het is heel leuk.

Ik had een stel kleine poppen die met een hoed op de kapitein voorstelden, en met een goudkartonnen kroon de koning van Nineveh. En een kinderpyjamazak in de vorm van een walvis.

 

Tips voor het toneelspel

Iedereen in de klas krijgt een exemplaar van het script, zodat alle kinderen mee kunnen lezen. De rolspelers lezen hun rol en proberen tegelijkertijd te acteren. Als er iets tussen haakjes staat, gaat het om iets dat je niet moet zeggen maar doen.

De meeste stukken vullen net een lesuur. Zo nodig worden ze de volgende week afgemaakt. Belangrijke rollen gaan zo veel mogelijk naar kinderen die het meest geschikt zijn en redelijk kunnen lezen. Vaak geeft de klas zelf al aan wie de goede lezers zijn. Iedereen, goede lezer of slechte, krijgt een rol, desnoods wordt er gesouffleerd. Als er maar weinig rollen zijn kan een toneelstuk nog eens gespeeld worden door andere kinderen.

Attributen zijn heel eenvoudig: een tafeltje, een paar stoeltjes, wat bekers, een grot onder een paar tafels, een onzichtbare deur en ditto raam, een cassettespeler met toepasselijke muziek.

Bij toneelstukken die gebaseerd zijn op gelijkenissen, kan eerst een les besteed worden aan het oorspronkelijke verhaal, en het gegeven een ander jaar nog eens gebruikt worden in de vorm van een toneelstuk, waarbij het verhaal vaak overgezet is in een actuele moderne situatie.

 

Tips voor poppenspelen

Er zijn twee stukken die als toneelstuk kunnen worden opgevoerd, maar ook als poppenspel: Het Verloren Schaap en Jona, jou moet ik hebben! Voor opvoering als poppenspel een paar tips.

Eerst moeten er natuurlijk poppen aanwezig zijn, of aangeschaft worden. Wanneer dat het geval is, deden zij het altijd zó, dat achter een tafel wat stoeltjes opgesteld werden, waarop de acteurtjes konden zitten.

Over de tafel was een groot kleed gespreid, zodat de stoeltjes en benen niet zichtbaar waren. In het spel over Jona zaten soms wel vier acteurtjes op een rij. Op tafel was een kartonnen wand, zó hoog dat de kinderen, als ze met hun elleboog op de tafel steunden, net met hun pop in de hand boven het scheidingsmuurtje uitkwamen, maar zoveel mogelijk hun gezichten achter het muurtje hielden.